NASA tính biến Mặt Trời thành kính viễn vọng khổng lồ

Nhóm các nhà khoa học tại Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) muốn sử dụng lực hấp dẫn của Mặt Trời như một kính phóng đại khổng lồ để quan sát các ngoại hành tinh bên ngoài hệ Mặt Trời, theo Popular Mechanics. Ý tưởng của họ được trình bày tại Hội thảo Tầm nhìn Khoa học Hành tinh xanh 2050 diễn ra tại Washington DC, Mỹ, vào ngày 27 – 28/2 và 1/3.

Hơn một thế kỷ trước, thuyết tương đối của Einstein cho chúng ta biết trọng lực của một vật thể lớn có thể uốn cong không gian. Ví dụ, những ngôi sao bẻ cong đường đi của bất kỳ thứ gì di chuyển ở gần nó, kể cả ánh sáng. Hiện tượng bẻ cong ánh sáng này được gọi là "thấu kính hấp dẫn". Nó hoạt động như một thấu kính thông thường hoặc kính phóng đại trong một số điều kiện thích hợp.

Lực hấp dẫn của Mặt Trời có thể được sử dụng như một kính phóng đại khổng lồ. Ảnh: Claudio Maccone.

Các nhà khoa học NASA muốn xây dựng một kính thiên văn sử dụng hiệu ứng thấu kính hấp dẫn để chụp ảnh ngoại hành tinh với độ phân giải rất cao 1.000×1.000 pixel, đủ để quan sát trực tiếp bất kỳ lục địa nào trên các ngoại hành tinh cách Trái Đất hàng trăm năm ánh sáng. Trong khi đó, hầu hết hệ thống hiện nay chỉ dựa vào một vài điểm ảnh để quan sát những thế giới xa xôi.

Chúng ta chưa thể xây dựng kính thiên văn này vì một kính thiên văn thấu kính hấp dẫn chỉ hoạt động ở điểm hội tụ (focal point) của Mặt Trời, nằm trong vùng không gian liên sao xa hơn quỹ đạo của sao Diêm Vương 14 lần. Tàu vũ trụ Voyager 1, tàu vũ trụ bay xa nhất của con người ở thời điểm hiện tại, mới chỉ đi được 1/5 khoảng cách cần thiết trong nửa thế kỷ qua.

Về mặt lý thuyết, việc phóng một tàu vũ trụ sử dụng công nghệ đẩy hiện đại có thể bắt kịp Voyager chỉ trong hơn một thập kỷ. Nhưng nó vẫn mất hơn 50 năm trước khi đến được điểm hội tụ.